اجتماعى و اقتصادى آن دوره مىشود . به‌هرحال در اوايل قرن سوم ميلادى در پارس چند امارت‌نشين كوچك وجود داشت كه در هريك از آنها امراى محلى مستقل حكومت مىكردند . كار اساسى سلسله‌هاى محلى پارس محافظت از آتشكده بود . يكى از اين سلسله‌هاى محلى ، سلسلهء بازرنگى است كه پايتخت آن شهر استخر بود . ساسان موبد معبد ناهيد ، جد سلسلهء ساسانى ، با دخترى از همين سلسله بازرنگى ازدواج كرد . جانشين او پسرش بابك بود كه از حسن روابط خود با خاندان مذكور استفاده كرد و پسر خود اردشير را به مقام ارگ بذى دارابگرد رسانيد . در سال 212 ميلادى اردشير پس از غلبه بر ملوك پارس ، مقام آنها را به دست آورد و در اين فكر بود كه روزى بر سرتاسر خاك پارس سلطنت كند . بابك پدر اردشير بعد از اطلاع از نقشهء پسر خود نامه‌اى به اردوان آخرين پادشاه اشكانى نوشت و ضمن آن مقام ارگ بذى فارس را براى شاهپور ، پسر ديگر خود ، تقاضا كرد و اين درخواست مورد موافقت اردوان قرار گرفت ، اما در همين زمان بابك درگذشت و شاهپور به جاى او نشست . براى به دست آوردن حكومت فارس ، بين شاهپور و برادرش اردشير ، اختلاف پديد آمد و چون در همين زمان شاهپور ناگهان درگذشت ، اردشير صاحب قدرت شد . اردشير اول ( 224 - 241 م . ) اردشير ، مؤسس سلسلهء ساسانى ، از 212 - 226 ميلادى در پارس سلطنت داشت . در سال 233 ميلادى كرمان و خوزستان و اصفهان را ضميمهء متصرفات خود كرد ، در سال 224 جنگ سختى بين اردشير و اردوان پنجم آخرين پادشاه سلسلهء اشكانى در هرمزگان خوزستان درگرفت كه در آن جنگ اردوان كشته شد و سلسلهء اشكانى منقرض گرديد . در سال 228 ميلادى عازم جنگ با الكساندر سوروس امپراتور روم شد و در سال 232 ارمنستان و در سال 236 نصيبين و حران را تصرف كرد . چين : در چين سلسلهء سه پادشاهى سلطنت داشت 220 - 265 م . روم : امپراتور روم ماكسيمينوس بود ( 235 - 238 م . ) كه سربازى زورمند و خشن بود . شورشيان ، او را به جاى الكساندر سوروس به امپراتورى انتخاب كردند . بر ژرمن‌ها غلبه